Doen op Madeira | de 15 mooiste bezienswaardigheden

Het wordt wel het Hawaii van Europa genoemd en staat bekend om de enorme bloemenpracht. Madeira is één van de meest verrassende plekken waar ik ooit ben geweest! De landschappen, natuur en uitzichten zijn er zo ongelooflijk mooi. Het Portugese eiland ligt in de Atlantische Oceaan op ongeveer 1000 kilometer ten zuidwesten van Lissabon. Madeira is echt een paradijs voor natuurliefhebbers. Je vindt hier ruige en hoge bergen, watervallen, pittoreske dorpjes, jungle, bossen, veel tropische planten en bloemen en stranden. Het bloemeneiland – een andere bijnaam van Madeira – is dé plek voor gave hikes. Maar ook de dorpjes en de sfeervolle straten van de hoofdstad Funchal maken Madeira echt een bezoek waard. Het eiland staat bekend om zijn milde klimaat het hele jaar door. De temperaturen variëren van gemiddeld 17 °C in de winter tot 25 °C in de zomer. En dit alles maakt Madeira een populaire vakantiebestemming. In deze blog neem ik je mee naar de 15 mooiste bezienswaardigheden op Madeira!

1. Beklim de Pico do Arieiro

De Pico do Arieiro is een van de meest indrukwekkende bergen in Madeira en een populaire bestemming voor hikers. Met een hoogte van 1818 meter, heb je vanaf hier fantastische panoramische uitzichten over het ruige landschap van het eiland. Je kunt de Pico do Arieiro op verschillende manieren bereiken. Via een wandeling vanaf de Pico do Ruivo, één van de meest uitdagende en spectaculaire hikes op Madeira. Deze hike is niet geschikt voor mensen met hoogtevrees of mensen die niet fit zijn. Is de volledige hike naar deze pico te heftig, maar wil je wel een stuk wandelen? Loop dan een deel van de trail Pico do Arieiro – Pico do Ruivo. Een wandeling naar het uitkijkpunt Ninho da Manta is echt al de moeite waard!
Een alternatief is om te rijden naar de top. Alleen de reis hierheen is al een ervaring op zich; via steile en kronkelende wegen met aan weerszijden dramatische kliffen bereik je de top. Hier bevindt zich een uitkijkplatform en een café. De uitzichten op de omliggende bergen, valleien en op de Atlantische Oceaan zijn prachtig. 
Ga je voor spektakel? Zorg dan dat je hier bent bij de zonsopkomst of zonsondergang. 

Houd er rekening mee dat een groot deel van de bergen vaak in de wolken zit, waardoor je niet altijd een goed uitzicht hebt op de omgeving. Check dus altijd even de webcam voordat je hier heen rijdt of gaat hiken.

Wil je meerdere plekken zoals Pico do Arieiro bezoeken, dan is een huurauto echt ideaal op Madeira. Veel startpunten van hikes en uitzichtpunten liggen verspreid over het eiland en zijn lastig bereikbaar met het openbaar vervoer. Zelf vergelijk ik vooraf graag verschillende aanbieders, zodat ik duidelijk zie wat er wel en niet inbegrepen is qua verzekering en voorwaarden. Dat kan bijvoorbeeld via DiscoverCars, waar je eenvoudig kunt filteren op type auto, beoordelingen en ophaallocatie. Zelf vond ik het fijn om een auto met automaat én redelijk wat power te hebben. De wegen op Madeira zijn soms behoorlijk steil en kronkelig, en dan is wat extra motorvermogen én het gemak van een automaat echt geen overbodige luxe.

2. Bezoek het vissersdorpje Câmara de Lobos

Câmara de Lobos is een charmant vissersdorpje gelegen aan de zuidkust van Madeira, op slechts een klein eindje rijden van Funchal. Het staat bekend om de levendige haven met traditionele en kleurrijke vissersboten die langs de kade dobberen. De naam “Câmara de Lobos” betekent “Kamer van Zeeleeuwen” en verwijst naar de vele zeeleeuwen die hier ooit werden gezien. Tijdens mijn bezoek zie ik maar weinig ‘lobos’, maar wel een aantal vissers en veel oudere mannen die met elkaar bijpraten op het dorpsplein bij de haven. Altijd mooi om te zien. Câmara de Lobos is geen plek om een volle dag door te brengen, maar een stop in dit pittoreske plaatsje is zeker leuk. Wandel dan langs de promenade en geniet van de verse vis in een van de vele lokale restaurants. Leuk weetje: Winston Churchill kwam hier vaak naartoe om te schilderen. In het plaatsje vind je dan ook een standbeeld van hem. 

3. Drink een (of meerdere) poncha’s

Poncha is een traditionele cocktail gemaakt van aguardente (een soort brandewijn), honing en citroensap. Het is een krachtige, verfrissende drank die wordt geserveerd in kleine glaasjes. Het wordt vaak gedronken als aperitief of als een gezellige drankje als je samen met vrienden op stap bent. De poncha is inmiddels ook heel erg populair onder de toeristen.

4. Ga op ontdekking in het leuke Funchal

Funchal is de gezellige hoofdstad van het Madeira. In het historische centrum vind je geplaveide straatjes, gezellige pleinen en heel veel terrasjes en restaurants. Bezoek de mooie Sé-kathedraal en loop binnen bij de kleurrijke Mercado dos Lavradores, een levendige en vooral kleurrijke markt waar je bloemen, fruit, groenten, vis, bloemen en andere lokale producten kunt kopen. Ook kan je vanaf het centrum de kabelbaan nemen naar de heuvel van Monte om de weelderige Monte Palace Tropical Garden te verkennen en te genieten van het panoramische uitzicht op Funchal en de zee. Ben je enorme voetballiefhebber dan kan een bezoekje aan het CR7 Museum niet ontbreken, een museum volledig gewijd aan de beroemde voetballer Cristiano Ronaldo, die uit Madeira komt. Een blog over alle activiteiten in Funchal volgt nog!

5. Walvissen en dolfijnen spotten op een tour

Natuur- en dierenliefhebbers kunnen op Madeira genieten van walvissen- en dolfijnentours. Het eiland is gezegend met een overvloed aan zeeleven, waaronder verschillende soorten walvissen en dolfijnen die het hele jaar door in de wateren rondom Madeira voorkomen. De meest voorkomende soorten die je hier kan tegenkomen zijn tuimelaars, gewone dolfijnen en potvissen. Maar er zijn ook kansen om andere soorten zoals grienden, bultruggen en zelfs orka’s te zien, afhankelijk van het seizoen en de migratiepatronen. Vertrekpunten voor deze excursies zijn voornamelijk te vinden in de hoofdstad Funchal en enkele nabijgelegen kustplaatsen, zoals Calheta, Machico, en Caniçal. 

Kies voor een tour van een bedrijf dat probeert om de dieren zo minimaal mogelijk te storen en respect heeft voor hun natuurlijke habitat. En boek bij voorkeur een tour in de ochtend, omdat de zee dan meestal kalmer is en er meer kans is om de dieren actief te zien. Neem ook warme kleding mee, want het kan op open zee erg fris zijn, ook als het aan land warm is. 

6. Met de kabelbaan naar Achadas da Cruz

Eén van de gavere uitjes vond ik het ritje met de kabelbaan ‘Teleférico Achadas da Cruz”. Deze kabelbaan vertrekt vanuit het dorpje Achadas da Cruz, dat in het noordwesten van Madeira ligt. Het dorpje is beroemd om de prachtige en vooral ruige kliffen en de uitzichten op de azuurblauwe zee. Deze kabelbaan brengt je van de top van een berg naar de bodem van de kliffen, waar je uitkomt op een prachtig afgelegen strandje dat dus alleen bereikbaar is via deze kabelbaan (of een hele lange wandeling). De rit in de kabelbaan is steil, heel steil. Heb je last van hoogtevrees, dan is het misschien beter dit ritje over te slaan. Beneden is er niets en niemand, alleen een aantal huisjes die er onbewoond uitzien. Ik heb hier even het gevoel dat ik alleen op de wereld ben. De azuurblauwe zee en de hoge kliffen zijn adembenemend. 

Check van tevoren even de openingstijden van de kabelbaan. Er zijn dagen en momenten op de dag dat deze niet gaat. 

7. Wandelen langs de levadas

Eén van de populairste activiteiten op Madeira is wandelen langs de levadas. Dit zijn kunstmatige irrigatiekanalen die eeuwen geleden werden aangelegd om water van de vochtige noordkust naar de drogere zuidkust van het eiland te transporteren. Tegenwoordig worden levadas niet alleen gebruikt voor irrigatie, maar zijn het ook populaire wandelpaden. Een wandeling langs de levadas geeft je een goed beeld van de schoonheid van Madeira. Je wandelt in de bergen, de bossen, langs watervallen en soms door in de rotsen uitgehouwen tunnels. Vrijwel altijd heb je een prachtig uitzicht op dit groene eiland. Het netwerk van levadas op Madeira strekt zich uit over honderden kilometers en je hebt een enorme keuze aan wandelmogelijkheden, variërend van eenvoudige wandelingen geschikt voor beginners tot meer uitdagende tochten voor ervaren wandelaars. Bij het verkeersbureau en online vind je gidsen met alle levadawandelingen.

Check van tevoren of de levada begaanbaar is. Door hevige regenval kan een pad soms tijdelijk niet toegankelijk zijn. Zorg voor voldoende water, goede wandelschoenen, een gps of kaart en een zaklamp (sommige levadas gaan door donkere tunnels). Neem ook je regenjas mee, het weer kan soms heel snel veranderen op Madeira. 

Een aantal populaire levadawandelingen zijn: 

• Levada do Caldeirão Verde
  Dit is een van de meest toegankelijke levadas op Madeira en is daarom geschikt voor wandelaars van alle niveaus. De wandeling voert je door een diepe kloof naar de indrukwekkende Caldeirão Verde-waterval. De uitzichten onderweg zijn prachtig.  
• Levada das 25 Fontes
  Deze wandeling begint vaak bij de Caldeirão Verde en leidt je naar de “25 Fontes” (25 bronnen) waterval. Onderweg kom je langs meerdere watervallen en tunnels. 
• Levada do Risco
  Deze levadawandeling voert je door de Ribeira Funda-vallei. Onderweg heb je panoramische uitzichten op de kustlijn en op de bergen. Het hoogtepunt van deze wandeling is de Risco-waterval, één van de hoogste op het eiland. De wandeling kan iets uitdagender zijn vanwege de steile paden en tunnels, dus deze wandeling is meer geschikt voor ervaren wandelaars. 
• Levada do Caniçal
  Deze levada ligt aan de oostkust van Madeira en vanaf hier heb je uitzicht op de oceaan en de kustlijn. Het is een minder bekende wandeling, maar zeker de moeite waard vanwege de rustige omgeving en het prachtige uitzicht op zee. 
• Levada do Rei
  Deze levadawandeling in het São Jorge-gebied gaat door het Laurissilva-bos, dat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat.  

Houd er rekening mee dat sommige levadas steil en smal kunnen zijn. Er is ook lang niet altijd een hekje naast het wandelpad. Als je last van hoogtevrees hebt, kies dan van te voren even goed welke wel geschikt is. Begin ook zo vroeg mogelijk op de dag aan een populaire levadawandeling. Het is dan iets rustiger. Liever niet niet alleen wandelen? Je kunt heel makkelijk meegaan met een tour. Een ervaren gids kent het pad en kan je van alles vertellen over wat je onderweg tegenkomt. 

8. Roadtrippen langs de vele mooie uitzichten

De beste en leukste manier om Madeira te verkennen is met een auto. Hoewel het openbaar vervoer goed is geregeld, bereik je lang niet alle plekken. En daarnaast ben je natuurlijk niet flexibel en kan je niet spontaan stoppen op mooie punten. Ik geniet het meest van het zelf crossen over het eiland. Van te voren heb ik een aantal mooie uitzichtpunten gevonden op internet (leve de foto’s op Google maps). De meeste hiervan zijn mooi, sommigen vallen iets tegen en anderen zijn amper genoemd en vind ik een van de mooiste uitzichten. De uitzichten vind je overal: in het noorden, oosten, zuiden en westen. In het binnenland, maar ook langs de kust.

Een aantal van mijn favoriete uitzichtpunten zijn:

• Miradouro dos Balcões
• Miradouro Bica da Cana (stukje lopen vanaf de parkeerplaats)
• Miradouro da Terra Grande
• Miradouro do Guindaste
• Miradouro de Nossa Senhora dos Bons Caminhos
• Véu da Noiva
• Miradouro do Ponta da Ladeiro

Het enorm bekende en ontzettend drukke – alle tours gaan hier langs – uitzichtpunt vanaf Cabo Girao vond ik niet zo speciaal. Dit is ook het enige uitzichtpunt waar je voor moet betalen, €2 weliswaar maar 200 meter verder rijden en het uitzicht is minstens zo mooi en een stuk rustiger en gratis :-). 

9. Proef een van de lokale gerechten van Madeira

Als je op Madeira bent, zijn er enkele gerechten en lekkernijen die je absoluut moet proeven. 

• Espetada: dit zijn vleesspiesjes, meestal van rundvlees, gekruid met knoflook, zout en olijfolie, en gegrild boven houtskool. Het is een van de meest bekende gerechten van Madeira. De spied wordt vaak geserveerd met maïsbrood, gebakken maïs en salade.
• Bolo do Caco: dit platte, zachte brood wordt gebakken op een steen en is vaak geserveerd als bijgerecht met knoflookboter. Heerlijk!
• Peixe Espada Preto: als visliefhebber moet je deze zwarte zwaardvis proberen. Het heeft stevig, donker vlees en wordt meestal gegrild of gestoofd. Het wordt vaak geserveerd met bananensaus.
• Milho Frito: dit betekent letterlijk “gefrituurde mais. Het bestaat uit gefrituurde blokjes maïspap die knapperig zijn aan de buitenkant en zacht aan de binnenkant. Het wordt geserveerd als bijgerecht bij een hoofdmaaltijd of als snack voor onderweg. 

10. Wandeling Ponta de Sao Lourenco

Zoals ik al heb geschreven: op Madeira kan je fantastisch wandelen. In de bergen, langs de levada’s of langs de kust. Een aanrader is de wandeling PR8 Ponta de Sao Lourenco. Dit is een populaire en spectaculaire wandelroute in het oostelijke deel van het eiland. Het landschap is uniek en de uitzichten op de kliffen en zee prachtig.
De wandeling begint bij de parkeerplaats in Baía d’Abra en loopt langs de kliffen van Ponta de São Lourenço, een smal schiereiland dat uitsteekt in de Atlantische Oceaan. Onderweg kom je langs dramatische rotsformaties, vulkanische gesteenten en kleurrijke bloemen, typisch voor het mediterrane klimaat van Madeira. Het pad is goed aangegeven en relatief gemakkelijk begaanbaar, hoewel het op sommige plekken wat uitdagend kan zijn vanwege de steile kliffen en veel trappen. De inspanning is wel echt de moeite waard, want je wordt onderweg beloond met een gaaf uitzicht op de azuurblauwe zee en de ruige kustlijn. Er staat dat de wandelroute 8 kilometer is, maar zowel mijn horloge als andere app op de telefoon geven aan dat ik 11,5 kilometer onderweg ben. In totaal ben je zo’n 3-4uur bezig, afhankelijk van de fotostops en pauzes. 

Neem voldoende water, eten, zonnebrand en eventueel een hoed mee (er is amper schaduw tijdens de wandeling). Ik raad je aan rond 9u te starten, voordat de rest aan de wandeling begint en voordat het echt heet wordt. 

11. Ga zwemmen in de natuurlijke baden bij Porto Moniz

Aan de noordwestkant van Madeira vind je de “Piscinas Naturais do Porto Moniz”, de natuurlijke baden van Porto Moniz. Ze zijn ontstaan door vulkanische activiteit. Duizenden jaren geleden vloeiden lavastromen in de Atlantische Oceaan. Toen de lava afkoelde en hard werd, werden natuurlijke bekkens en poelen gevormd tussen de rotsen aan de kustlijn. Wat deze zeewaterbaden zo bijzonder maakt, is dat ze gevuld en constant ververst worden door het zeewater.  Deze natuurlijke zwembaden hebben zich in de loop der tijd ontwikkeld tot een belangrijke toeristische attractie op Madeira en zijn ze een geliefde plek bij toeristen en de lokale bevolking om te relaxen en zwemmen. Naast de baden vind je houten zonnedekken en er zijn kleedkamers en douches. Ook is er een café waar je wat kunt drinken.  Ook door de prachtige ligging van de baden in het middel van de ruige en rotsachtige kustlijn, is het een leuke activiteit op Madeira.

12. Bezoek het dorpje Santana

Santana is een mooi dorpje aan de noordkust van Madeira. Het staat bekend om de karakteristieke huisjes met driehoekige rieten daken, bekend als de “Palheiros.” Deze traditionele huisjes zijn een belangrijk onderdeel van de culturele erfenis van Madeira en trekken jaarlijks veel toeristen aan. De huisjes zien er niet alleen aantrekkelijk uit, maar ze hebben ook praktische voordelen. De driehoekige vorm van het dak helpt bij het afvoeren van regenwater en de rieten daken bieden isolatie tegen zowel de kou in de winter als de hitte in de zomer, waardoor het binnen aangenaam blijft. Historisch gezien werden deze huisjes door de lokale bevolking gebruikt als woningen en stallen voor vee. Veel van de Palheiros zijn echter omgebouwd tot toeristische attracties, zoals souvenirwinkels, musea en cafés. Ik vond de huisjes zelf iets te toeristisch, maar als je rond rijdt in de omgeving van Santana, kom je nog een paar van deze palheiros tegen die echt bewoond worden.  In Santana vind je ook het “Parque Temático da Madeira” een museum waar je meer te weten komt over de geschiedenis, cultuur en tradities van Madeira. 

13. Kindvriendelijke wandeling: wandel langs de bananenplantages

Veel wandelroutes op Madeira zijn niet echt geschikt voor jonge kinderen. De “Rota da Banana”, ook wel bekend als de Bananenroute, is dat wel. Je wandelt hier langs de weelderige bananenplantages van Ponta do Sol, een charmant dorpje in het zuiden van Madeira. Op de route loop je door de bananenvelden van verschillende boeren. Het is ontzettend leuk om te zien. Onderweg heb je ook een mooi uitzicht op de zee en de ruige kliffen. Je passeert hier ook een aantal marktkraampjes waar je – hoe kan het ook anders – bananen en andere lekkernijen kan kopen. Doordat er geen enorme hoogteverschillen en steile afgronden zijn, is deze wandeling van ongeveer 1,5 kilometer ook geschikt voor kinderen. En ook heel leuk voor volwassenen!

14. Monte Palace Tropical Garden

In de heuvels van Funchal vind je de prachtige tuinen Monte Palace Tropical Garden. Ze verdienen het om hier apart vermeld te worden. Deze weelderige oase beslaat een oppervlakte van 70.000 vierkante meter en herbergt een enorme verscheidenheid aan exotische planten en bloemen van over de hele wereld: zeldzame orchideeën, kleurrijke azalea’s en lotusbloemen. De tuin is echt een genot om doorheen te slenteren. Verspreid over de tuinen vind je ook veel palmbomen, bamboe en cactussen en laat dat nou net mijn favoriete planten en bomen zijn. Niet alleen de flora maken de tuinen echt een must see, maar vooral de sfeer met zijn heerlijke geuren, de intense kleuren en de sereniteit die de plek uitstraalt.

In Monte Palace Tropical Garden bevindt zich een Japanse tuin, met traditionele Japanse architectuur, vijvers met koi-vissen en bonsaibomen. Er zijn ook verschillende tropische vogels: papegaaien en flamingo’s. En er is een museum waar de kunstwerken je meer vertellen over de culturele rijkdom van Madeira.
Aangezien Monte Palace Tropical Garden hoog in de heuvels ligt van Funchal, heb je vanaf hier een prachtig uitzicht op de hoofdstad van Madeira en op de zee. Ik heb uren door de tuinen gewandeld en ik vond het echt een oase van rust. Kortom, genoeg reden om de tropische tuin te bewonderen!

In de tuinen vind je een café, meerdere toiletten en een winkel. Parkeren kan in de buurt, maar je moet wel geluk hebben om een plek te vinden. Het beste bereik je de tuinen via de kabelbaan vanaf Funchal. 
Een ticket kost € 12,50 voor een volwassene. Kinderen onder de 15 jaar kunnen gratis naar binnen. 

15. Sao Vicente

Niet zo bekend, maar wel heel leuk vond ik São Vicente, een charmant dorp gelegen aan de noordkust van Madeira. Ik reed erlangs op weg naar het noorden van Madeira en besloot een spontane tussenstop te maken. Het dorp ligt in een groene vallei, omringd door steile bergen en kliffen, waardoor het een spectaculaire ligging heeft. São Vicente heeft een klein centrum met smalle straatjes, veel bloemen en kleurrijke huizen. Een fotogenieke plek, waar ik de enige toerist ben tussen alle locals. Midden in het dorp vind je de kapel van São Vicente, gewijd aan de heilige Vincentius. Deze pittoreske kerk dateert uit de 17e eeuw en is een belangrijk religieus monument en tevens de plek waar lokale evenementen en festiviteiten plaatsvinden. Ik geniet van een drankje op het enige terrasje naast de kerk terwijl ik observeer hoe de kapel van een ander kleurtje wordt voorzien.

Als je omhoog loopt het centrum uit, heb je een prachtig uitzicht op het dorp met op de achtergrond de groene vallei. Leuk voor de fotografen onder ons. 

Een van de belangrijkste en wel toeristische trekpleisters hier, zijn de grotten van São Vicente. Deze heb ik dan weer niet bezocht. Ik ben niet zo van de grot-bezoeken en zie de wereld liever gewoon boven de grond. Voor degenen die dit wel interessant vinden: je kunt de grotten bezoeken en je kan er een rondleiding maken langs de stalactieten en stalagmieten.

Overnachten op Madeira: de leukste accommodaties

Op Madeira zijn er genoeg plekken om te overnachten. De meeste accommodaties vind je in en rond de hoofdstad Funchal. Hier vind je een verscheidenheid hotels, resorts, bed & breakfasts en appartementen. Funchal biedt niet alleen accommodaties voor verschillende budgetten, maar het is ook centraal gelegen, waardoor het een handige uitvalsbasis is voor het verkennen van het eiland. Buiten Funchal zijn er uiteraard ook genoeg opties, vooral aan de kust of bij populaire bezienswaardigheden. Enkele andere plekken waar je accommodaties kunt vinden, zijn bijvoorbeeld Canico, Machico, Calheta, Porto Moniz en Ponta do Sol. Deze laatste plaats is de zonnigste plek op Madeira! In het binnenland vind je quintas, traditionele landhuizen die zijn omgebouwd tot accommodaties. Hier zit je vaak midden in de natuur en heb je uitzicht op de bergen, dus als je op zoek bent naar rust is dit wellicht interessant. 

Boek je accommodatie ruim van te voren, zeker als je in het hoogseizoen reist. De mooiste overnachtingsplekken zijn snel volgeboekt!

Zelf kies ik vrijwel nooit voor een resort, maar liever voor een kleinschalige en charmante accommodatie. Aangezien ik een lastminute heb geboekt naar Madeira, waren er nog maar weinig accommodaties beschikbaar. Uiteindelijk heb ik de helft van mijn verblijf in een mooie, ruime airbnb overnacht en de andere helft in een hotel met zwembad op het dak. Beiden liggen in het centrum van Funchal, wel zo gezellig als je ’s avonds uit eten wilt of gewoon wil slenteren door het stadje.